آخرین خبرها
قدیمی ترین شهر دنیا داراب

قدیمی ترین شهر دنیا داراب

داراب ؛ شهری به قدمت تاریخ ایران

تا بر تو عرضه دارد احوال ملک دارا

در شاهنامه فردوسی می خوانیم:

«بفرمود کز هند و از رومیان، بیارند کارآزموده ردان، چو دیوار شهر اندر آورد گرد، ورا نام کردند دارابگرد.»

در این روایت بهترین دانشمندان و مهندسین از تمام دنیا جمع شدند تا زیباترین و بهترین شهر دنیا در زمان خود را بسازند. شهری که هنوز هم نامش بر روی نقشه ایران خوش می درخشد، زمانی محل زندگی اردشیر بابکان مؤسس سلسله ساسانی بوده است.

نخستین کلانشهر

از قدمت این شهر افسانه ای اطلاعات دقیقی در دست نیست اما این احتمال وجود دارد که داراب یکی از قدیمی ترین شهرهای جهان با عمری نزدیک به هشت هزار سال باشد. البته که پیش از هخامنشیان، ایرانیان عصر سنگی در این شهر حضور داشتند، با این وجود کلانشهر دارابگرد را داریوش دوم بنا نهاد و نام داراب از عنوان همین پادشاه می آید. البته شهر کنونی داراب با دارابگرد افسانه ای شش کیلومتر فاصله دارد. همان طور که از اسم دارابگرد برد می آید، این شهر از نخستین نمونه های شهرهای دایره ای در جهان است. در اطراف این شهر کندک یا خندق بزرگی کشیده بودند که پر از آب می شد که فتح آن را غیرممکن می کرد. در کف این کندک گیاهانی وجود داشتند که امکان شنا کردن در آن را از بین می برد و هر کس که تن به آب آن می زد جان سالم به در نمی برد. اگر هم کسی می توانست به آن سوی کندک برسد با دیوار عظیمی مواجه می شد که ده متر ارتفاع داشت. آن دیوار به قدری مستحکم بود که هنوز بعد از گذشت بیست و چند قرن پابرجا مانده است. شعاع این شهر 1020 متر است. جالب است بدانید که در زمان صلح امام حسن علیه السلام با معاویه، خراج داراب به امام دوم شیعیان تعلق گرفت.

مسجد سنگی داراب

یکی از عجیب ترین بناهایی که در داراب یافت می شود، مسجد سنگی داراب است که شهرتی جهانی دارد. این بنا پیش از تبدیل شدن به مسجد یکی از مشهورترین آتشکده های ایران بوده است. آتشکده آذرخش به طور کامل و یکپارچه در دل کوه تراشیده شده است و از این نظر در جهان بی مانند است. یک اتاقک در نزدیکی این آتشکده دیده می شود که به احتمال زیاد محل سکونت نگهبان آتش بوده است. سقف این آتشکده باز است و نظریات زیادی در مورد آن ارائه می شود. یکی از نظریه ها آن است که این سقف باز برای تامین هوای مورد نیاز برای آتش و نیز خروج دود تعبیه شده بوده است. به احتمال دیگر ساخت بنا با ایجاد این گودال با سطح مقطع مربعی آغاز شده است. بعد کار حفاری به چهار طرف ادامه پیدا کرده است تا پلان صلیبی شکل آتشکده به دست بیاید. نظریه قوی دیگری نیز وجود دارد که می گوید این بنا پیش از تبدیل شدن به آتشکده پرستشگاه مهرپرستان بوده است و بعدها به آتشکده و بعد به مسجد تغییر کاربری داده است. هر چه باشد، این بنای با شکوه و سنگی یکی از بی نظیرترین بناهای کهن ایران زمین به حساب می آید که امروزه با کم لطفی مواجه است.

آسیاب سنگی دارابگرد

در زمان ساسانیان یک شهر بدون داشتن آتشکده به شهر تبدیل نمی شد. شاهان ساسانی که در پی احیای هویت ایرانی بعد از اشکانیان بودند آتشکده های زیادی بر پا کردند. اما شهری به بزرگی دارابگرد به امکاناتی بیش از آتشکده نیازداشت. آسیاب سنگی دارابگرد یکی از دیگر از شاهکارهای معماری است که در نزدیکی مسجد سنگی قرار دارد. نکته جالب در مورد این آسیاب سنگی کانال های ساروجی و سنگی آن است که آب را از دور دست به این جا می آوردند تا آسیاب را به چرخش در بیاورند. این آسیاب در زمان ساسانی ساخته شده است و تا زمان قاجار از آن استفاده می کردند. البته در این بین آسیاب سنگی داراب بارها و بارها مورد بازسازی قرار گرفت. اتابکان فارس یکی از کسانی بودند که برای احیای این آسیاب کوشیدند. کتیبه قاجاری آسیاب سنگی خبر از تعمیر و مرمت آسیاب در زمان ناصر الدین شاه قاجار می دهد. کیفیت و استحکام بنای این آسیاب مانند دیگر ابنیه باقی مانده از شهر افسانه ای دارابگرد غیر قابل باور است.

آتشکده آذرجو

در مورد آتشکده آذر جو افسانه های بسیاری ساخته اند. یکی از این افسانه ها می گوید که یستاف شاه به فرمان زردشت در پی آتش مقدس جمشید به سفری طولانی می رود و در نهایت می تواند آن را در خوارزم پیدا کند. او آتش مقدس را به دارابگرد می آورد و در آتشکده آذر جو قرار می دهد. هرچند به نظر می رسد که چهارطاقی آذر جو بنایی ساخته شده در دوران ساسانی باشد، اما در افسانه ها ساخت آن را به زردشت نیز نسبت داده اند و آن را نخستین آتشکده ایران نامیده اند که به وضوح درست نیست. این آتشکده در نزدیکی چشمه طبیعی اغلان قز واقع شده است. این آتشکده دو چاه آب سنگی و نیز آسیاب نیز داشته است. حالا سقف آن ریخته و بخش های زیادی از این بنا تخریب شده است و آذر جو به شدت محتاج عملیات مرمت است.

نقش برجسته شاپور

نقش برجسته شاپور داراب از جمله اسناد باقی مانده از دوران حکومت ساسانی در داراب است. شاپور پس از شکست دادن امپراتور روم با افتخار خبر پیروزی اش را بر جای جای استان فارس از جمله بر نقش شاپور داراب تصویر کرد. این پیروزی از آن جهت بسیار پر اهمیت بود که به نوعی انتقام پیروزی اسکندر بر شاهان ایرانی به حساب می آمد. شاهان اشکانی بسیار کوشیدند که با غلبه بر روم نقش این ننگ را از تاریخ ایران پاک کنند. اما با شکست های پیاپی باعث سرافکندگی بیشتر ایرانیان شدند. ساسانیان که می خواستند ایرانشهر را یک بار دیگر سربلند کنند می دانستند که بدون شکست روم این سربلندی قابل تحقق نیست. شاپور شاه با شکست والرین بالاخره موفق شد به این مهم دست پیدا کند. به این دلیل که این وظیفه، وظیفه ای پدری بود، شاپور در این نقش به جای تاج خود تاج اردشیر را بر سر گذاشته است.

کاروانسرای بهرام

کاروانسرای ها را باید اجداد هتل های امروزی دانست که در شهرهای مهم و مراکز تجاری باستانی ساخته می شدند. به این شکل تجار ترجیح می دادند از شهرهایی عبور کنند که کاروانسرای دارند. همین موضوع سبب رونق تجاری و نیز فرهنگی این شهرها می شد. کاروانسرای قصر بهرام داراب یکی از همین اقامتگاه ها است که به فرمان پادشاه معروف ساسانی بهرام گور ساخته شد. شاه عباس صفوی که تصمیم بر احیای سنت کاروانسرای داشت این بنا را مانند دیگر کاروانسراهای ایران مورد مرمت قرار داد. به همین دلیل است که بیشتر کاروانسراهای ایران با نام کاروانسرای عباسی شناخته می شوند. کاروانسراهای از جمله بزرگترین ابنیه باستانی به حساب می آیند و از معدود بناهای غیر سلطنتی و غیر مذهبی باقی مانده از گذشته اند که اطلاعات زیادی در مورد معماری سنتی به دست می دهند. کاروانسراهای زیادی در ایران به نام قصر بهرام شهرت دارند.

تنگ رغز

تنگ ها و آبشارها و استخرهای طبیعی استان فارس بسیار مشهور هستند. به عنوان مثال می شود از تنگ مشهور براق نام برد. اما تنگ رغز را باید یکی از زیباتری و بهترین نمونه های این طبیعت زیبا و اعجاب آور دانست که از مجموع ۶۴ آبشار به همراه حوضچه های طبیعی ساخته شده است. آبشارهای زیبا و آب زلال و فیروزه ای رنگ حوضچه ها و همچنین صخره های رسوبی بی نظیر که با جریان آب شسته و شکل داده شده اند تنها بخشی از زیبایی های این بهشت گمشده به حساب می آید. مشهورترین آبشار تنگ رغز آبشار آذرخش با ارتفاع ۶۵ متر است. همچنین حوضچه چهل متری نگین در فصل گرما محلی ایده آل برای شنا و آب تنی است. تنگ رغز برای کسانی که به صخره نوردی حرفه ای علاقه دارند نیز می تواند چالش مناسبی باشد. همچنین حوضچه های طبیعی این منطقه محلی مناسب برای غواصی هستند که امکان پایین رفتن تا عمق بیست متری نیز وجود دارد. این طبیعت بکر و زیبا گاهی با بی مهری مسافران و بازدید کنندگانی مواجه می شود که تن پاک آن را می آلایند.

داراب، آبادی پر آب

شاید عکس های پل بتونی مشهور فورگ را دیده باشید. این پل که بر روی دره ای صخره ای و در میان دو تونل ساخته شده است نیز در داراب قرار دارد. در انتهای این مسیر، طبیعت زیبای کاسه رود انتظار شما را می کشد. کوه نمک و چشمه گلابی شکلی که به همین نام چشمه گلابی معروف شده است نیز از دیگر دیدنی های داراب هستند. اما شاید کم تر آبشاری در ایران را بتوان با فدامی مقایسه کرد. پوشش گیاهی و چشم انداز منحصر به فرد و نیز وجود سنگ ها و کانی های طبیعی، این آبشار را به یکی از ویژه ترین چشم اندازهای طبیعی جهان تبدیل می کند. فدامی که در میان درخت های نخل قرار دارد شباهتی به تصور عمومیتان از آبشار نخواهد داشت. نکته جالب در مورد فدامی ترکیب شدن دو چشمه شور و شیرین با یکدیگر است که همیشه یکی گرم و دیگری سرد است. اما جالب تر آن است که چشمه شیرین در فصل تابستان خنک است و در فصل زمستان گرم. درختان انجیر، آلبالو، زالزالک و بادام به طور فراوانی در طبیعت داراب یافت می شود که یکی دیگر از هدایای شهر باستانی و آباد داراب به حساب می آید. قصر آئینه، برج شاهنشین و قصر کیومرث از دیگر دیدنی های داراب هستند.

منبع

درباره‌ی raghe

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

عروس دره های ایران , تنگ رغز داراب